ChatGPT krijgt reclame: wie betaalt voor jouw antwoord?
PLUS: Signal-oprichter belooft versleutelde AI-gesprekken, en premium vertalen met volledige privacy kan nu gratis op je laptop
De AI-wereld ontwikkelt zich razendsnel, en AI Report houdt je op de hoogte. Twee keer per week de nieuwste ontwikkelingen, tools en inzichten via onze nieuwsbrief en podcast.
🗞️ Het belangrijkste nieuws
ChatGPT krijgt advertenties – en dat zegt veel over de staat van de AI-race
Toen OpenAI-topman Sam Altman zijn visie voor ChatGPT schetste, zag hij een strakke, minimalistische interface voor zich. Vrij van reclame en andere rommel. Die tijd lijkt voorbij. De maker van ’s werelds populairste chatbot heeft aangekondigd advertenties te gaan testen in ChatGPT – en dat vertelt een groter verhaal over de financiële realiteit achter de AI-hype.
Wat is er aan de hand?
OpenAI rolt de komende weken advertenties uit voor Amerikaanse gebruikers van de gratis versie en het nieuwe ChatGPT Go-abonnement (8 dollar per maand). De ads verschijnen onderaan antwoorden wanneer er een “relevant gesponsord product of dienst” is. Vraag je om Mexicaanse recepten, dan kan er een sausreclame onder verschijnen. Betalende gebruikers van Plus, Pro, Business en Enterprise blijven gespaard.
Het bedrijf belooft dat advertenties de antwoorden niet beïnvloeden en dat gesprekken niet worden gedeeld met adverteerders. Je kunt personalisatie uitschakelen, en bij gevoelige onderwerpen zoals gezondheid en politiek verschijnen geen ads.
De ommezwaai van Altman
Dit is een opvallende draai. Tijdens een gesprek aan Harvard in 2024 noemde Altman advertenties in AI “uniek verontrustend” en een “last resort”. Hij maakte zich zorgen dat gebruikers zouden gaan twijfelen of antwoorden werden beïnvloed door adverteerders. “Als ik moet uitzoeken hoeveel iemand heeft betaald om te beïnvloeden wat ik te zien krijg, dan zou ik dat niet fijn vinden,” zei hij toen.
Nu is dat laatste redmiddel blijkbaar nodig.
De cijfers erachter
De financiële druk op OpenAI is enorm. Het bedrijf verwacht dit jaar zo’n 9 miljard dollar te verbranden terwijl het 13 miljard aan omzet genereert. Van de 800 miljoen wekelijkse ChatGPT-gebruikers betaalt slechts 5 procent voor een abonnement. Dat is niet genoeg om de rekeningen te dekken.
Een columnist van de New York Times schetste deze week een grimmig scenario: OpenAI zou medio 2027 door zijn geld heen kunnen zijn. Het bedrijf heeft zich gecommitteerd aan 1,4 biljoen dollar aan datacenters en chips. Zelfs met de ongeëvenaarde investeringsronde van 40 miljard dollar eerder dit jaar blijft er een gat.
Techcriticus Ed Zitron is sceptisch: “Ik ben extreem bearish op dit advertentieproduct. Zelfs als dit een goede inkomstenbron wordt, kosten OpenAI’s diensten te veel om er iets aan te hebben.”
Of juist een goudmijn?
Aan de andere kant circuleerde er deze week een analyse van AI-ontwikkelaar Ossama Chaib die een optimistischer scenario schetst. Zijn redenering: ChatGPT zit qua advertentiewaarde dichter bij Google Search dan bij sociale media. Wanneer iemand vraagt “welke CRM past bij mijn kleine team?” is dat koopintentie van het hoogste niveau – precies waar adverteerders grof geld voor betalen.
Chaib wijst op Perplexity, de AI-zoekmachine die al meer dan 50 dollar per duizend vertoningen vraagt – vergelijkbaar met premium video-advertenties en veel hoger dan de 2 tot 6 dollar op sociale platforms. Als OpenAI vergelijkbare tarieven kan hanteren met zijn 950 miljoen gratis gebruikers, rekent Chaib voor dat advertenties in 2026 al zo’n 5 miljard dollar kunnen opleveren, oplopend tot 70 miljard in 2029.
En OpenAI heeft niet zomaar iemand aangesteld om dit te leiden: Fidji Simo, de nieuwe CEO of Applications, bouwde tien jaar lang Facebooks advertentiemachine. Zij weet hoe je aandacht omzet in omzet.
Sequoia hedget zijn weddenschap
Veelzeggend is wat er deze week in investeringsland gebeurde. Sequoia Capital, een van OpenAI’s trouwste investeerders, stapt volgens de Financial Times in bij concurrent Anthropic. Dat is opmerkelijk: durfkapitalisten vermijden traditioneel om in directe concurrenten te investeren.
Sequoia zit al in OpenAI én in Elon Musks xAI. Nu voegen ze daar Anthropic aan toe, dat een nieuwe ronde ophaalt van mogelijk 25 miljard dollar tegen een waardering van 350 miljard – meer dan het dubbele van vier maanden geleden. Het signaal is duidelijk: zelfs de grootste believers spreiden hun risico.
De troon wankelt
Ondertussen verschuift het speelveld. Cijfers van SimilarWeb laten zien dat ChatGPT’s marktaandeel in een jaar tijd daalde van 87 naar 65 procent. Gemini groeide in dezelfde periode van 6 naar 22 procent. Googles chatbot is niet langer een voetnoot – het is een serieuze concurrent.
De AI-markt blijkt geen winner-takes-all. Gebruikers van gratis diensten hebben weinig moeite om over te stappen zodra er advertenties of limieten verschijnen. Dat maakt de positie van elke speler kwetsbaarder dan de waarderingen doen vermoeden.
OpenAI wordt Google
Er zit ironie in deze ontwikkeling. OpenAI presenteerde zich jarenlang als het schone alternatief voor Googles advertentiegedreven model. Nu bouwen ze precies dat: een advertentieplatform rond intentie. Met één cruciaal verschil: waar Google ads naast zoekresultaten plaatst, verschijnen ze in ChatGPT midden in een gesprek – op het moment dat je net een nuttig antwoord hebt gekregen.
Dat is een nieuwe vorm van adverteren. Geen onderbreking, maar een verlengstuk van je gedachteproces. De vraag is of gebruikers dat als handig of als manipulatief gaan ervaren.
Waarom dit ertoe doet
De vraag die online rondgaat vat het treffend samen: als je gelooft in AGI, AI zo slim als een mens, waarom dan advertenties? Het is een goede vraag. Als je gelooft dat je op het punt staat de mensheid voorgoed te veranderen, waarom dan nu energie steken in advertentieverkoop?
Het antwoord is prozaïsch: de infrastructuur achter AI is niet gratis. Datacenters, chips, energie – het kost allemaal miljarden. En tot AGI daadwerkelijk arriveert en de wereld transformeert, moeten de rekeningen worden betaald. Met advertenties, als het moet.
Signal-oprichter lanceert privacyvriendelijk AI-chatbot alternatief
Moxie Marlinspike, de cryptograaf achter Signal en de versleuteling van WhatsApp, heeft een nieuwe missie: AI-gesprekken net zo privé maken als je Signal-berichten. Deze week lanceerde hij Confer, een AI-assistent die belooft dat niemand – niet het bedrijf, niet hackers, niet de overheid – kan meelezen.
Wat is het probleem?
Wanneer je met ChatGPT, Gemini of Claude praat, voelt het als een intiem gesprek. De realiteit is anders: je data ligt op servers van het bedrijf, kan worden ingezien door medewerkers, opgevraagd door rechtbanken, of gestolen door hackers. Vorig jaar nog beval een rechter OpenAI om álle ChatGPT-logs te bewaren – inclusief verwijderde gesprekken. Sam Altman gaf toe dat zelfs therapiesessies via het platform niet per se privé blijven.
Marlinspike formuleert het scherp: wat eruitziet als een gesprek met een assistent, is eigenlijk een groepschat met “directeuren, medewerkers, zakenpartners, de hackers die je data zullen stelen, de adverteerders die onvermijdelijk komen, en de advocaten en overheden die toegang zullen eisen.”
Hoe werkt Confer?
De techniek lijkt op wat Signal deed voor berichten: end-to-end encryptie. Je gesprekken worden versleuteld met een sleutel die alleen op jouw apparaat staat. Zelfs de servers van Confer kunnen de inhoud niet lezen. De code is open source, zodat iedereen kan controleren of het werkt zoals beloofd.
De gratis versie gebruikt niet nader genoemde opensourcemodellen. Voor 35 dollar per maand krijg je toegang tot ‘geavanceerde AI-modellen’ – duurder dan de concurrentie, maar met de belofte van volledige privacy.
Waarom dit interessant is
Marlinspikes grootste verdienste met Signal was niet de app zelf, maar dat WhatsApp zijn code overnam en daarmee miljarden gebruikers versleutelde gesprekken gaf. De vraag is of iets vergelijkbaars kan gebeuren met AI. TIME-journalist Billy Perrigo: “Door een privacyvriendelijk alternatief te bieden, zou Confer de businessmodellen van minder gebruikersvriendelijke bedrijven kunnen ondermijnen.”
Belangrijke kanttekening
Laat ons heel duidelijk zijn: dit is nog niet onafhankelijk geverifieerd. Marlinspike claimt dat Confer volledig privé is, maar de security-community is nog bezig om te onderzoeken of die beloftes kloppen. De code is weliswaar open source, maar dat betekent niet automatisch dat alles waterdicht is.
Eerste gebruikers merken ook op dat de gratis versie voelt als een ouder model – met herkenbare ChatGPT-achtige formuleringen maar minder jeu dan de nieuwste modellen.
Onze take
We brengen dit als nieuws omdat het een belangrijke ontwikkeling is: de maker van Signal probeert voor AI te doen wat hij voor messaging deed. Maar we raden niet aan om hier direct je medische dossier of diepste geheimen in te gooien. Dat blijft op eigen risico. Wie écht zeker wil zijn van privacy, draait AI lokaal op eigen hardware.
⚡ AI Pulse
🖥️ Claude Cowork nu ook voor Pro-abonnees – Vorige week schreven we uitgebreid over Anthropics nieuwe Cowork-functie, die eerst alleen beschikbaar was voor Max-abonnees (200 dollar per maand). Goed nieuws: Pro-abonnees kunnen er nu ook mee aan de slag voor 20 dollar per maand. Wel waarschuwt Anthropic dat je sneller tegen gebruikslimieten aanloopt, omdat Cowork meer rekenkracht vreet dan gewoon chatten. Voorlopig alleen op de Mac-desktopapp.
🏃 Figures robot gaat joggen met medewerkers – Roboticabedrijf Figure AI deelde een video waarin hun nieuwste humanoïde robot buiten hardloopt, geflankeerd door drie medewerkers. “Announcing new fitness program at Figure,” grapte CEO Brett Adcock op X. Het looppatroon oogt verrassend vloeiend en menselijk – al is onduidelijk of de robot zelfstandig navigeerde of op afstand werd bestuurd. De robot is ontworpen voor huishoudelijke taken zoals de vaatwasser inruimen en was vouwen, maar blijkbaar kan hij ook je hardloopmaatje worden.
🧱 Lego leert kinderen de basisprincipes achter AI – Lego Education lanceert een nieuwe leskit die kinderen de fundamenten van AI bijbrengt: kansberekening, databias, sensoren en machineperceptie. Opvallend: alle data blijft lokaal op het apparaat van de leerling, er gaat niets naar de cloud. En Lego weigert AI te vermenselijken – geen pratende assistenten, maar begrip van de onderliggende mechanismen.
Werken aan AI en vertrouwen levert bedrijven financiële voordelen op
Onze jaarlijkse CEO Survey laat zien dat bedrijven die hun basis voor AI-inzet en innovatie op orde hebben en het vertrouwen hebben van hun stakeholders, het beter doen dan degene die hier minder aandacht voor hebben. Ontdek de resultaten van PwC’s 29e CEO Survey.
🛠️ AI Toolkit+
Vertaal privé op je eigen computer – zonder dat je teksten in de cloud belanden
OpenAI lanceerde deze week stilletjes ChatGPT Translate, een vertaaldienst die Google Translate aanvalt. Handig, maar je teksten gaan wel naar OpenAI’s servers. Wil je liever dat je gevoelige documenten, ongepubliceerde manuscripten of vertrouwelijke e-mails nergens naartoe gaan? Dan hebben we iets beters: een vertaler die volledig op je eigen laptop draait.
Voor wie is dit interessant?
Schrijvers die ongepubliceerd werk willen vertalen.
Advocaten en consultants met vertrouwelijke documenten.
Journalisten die gevoelige bronnen verwerken.
Iedereen die niet wil dat zijn teksten bij Big Tech belanden.
Iedereen die gratis en overal wil kunnen vertalen, ook zonder internet.
Wat krijg je vandaag?
Hoe je in vijf minuten een professionele vertaler op je Mac of Windows installeert.
Waarom lokaal vertalen interessant is voor iedereen met gevoelige teksten.
Een directe vergelijking: hoe goed vertaalt dit model écht?
Stapsgewijze instructies om direct aan de slag te gaan.
De eerlijke beperkingen die je moet kennen.
Eerst: ChatGPT Translate (de cloud-optie)
OpenAI heeft zonder aankondiging een aparte vertaalsite gelanceerd. De interface lijkt op Google Translate: tekst erin, taal kiezen, vertaling eruit. Het bijzondere zit in de toonopties – je kunt kiezen voor zakelijk, academisch of kindvriendelijk, en de vertaling past zich aan.
De site ondersteunt meer dan 50 talen en is merkbaar sneller dan dezelfde vraag stellen in de gewone ChatGPT-interface. Nadeel: je tekst gaat naar OpenAI’s servers. Voor een vakantiebrochure prima, voor je ongepubliceerde roman of vertrouwelijke bedrijfsdocumenten misschien minder.
